Ο έλεγχος των υγρών

Τα οχήματα είναι εξοπλισμένα με φωτεινούς δείκτες για να σας προειδοποιούν σε περιπτώσεις μηχανικών προβλημάτων.Παρόλα αυτά, πρέπει να πραγματοποιείτε συχνά άμεσους οπτικούς ελέγχους της στάθμης των υγρών, επειδή κάποια λυχνία ενός φωτεινού δείκτη προειδοποιήσεως μπορεί να έχει χαλάσει και να μην έχετε πια πληροφορίες.

α) Η στάθμη του νερού.

  • Το κύκλωμα ψύξεως. Αν παρατηρήσετε μια σημαντική και γρήγορη μείωση της στάθμης του υγρού, αυτό σημαίνει διαρροή ή σοβαρό πρόβλημα του κινητήρα (ρωγμές στους κυλίνδρους κλπ.).Μην οδηγείτε ποτέ χωρίς υγρό στο κύκλωμα ψύξεως. Θα προκαλέσετε υπερθέρμανση του κινητήρα που θα τον καταστρέψει .
  • Οι υαλοκαθαριστήρες. Για μεγαλύτερη αποτελεσματικότητα στο καθάρισμα του ανεμοθώρακα να χρησιμοποιείτε ειδικό υγρό μαζί με το νερό . Με το υγρό αυτό ο κίνδυνος να παγώσει το νερό τον χειμώνα είναι εξαιρετικά μικρός. Το καλοκαίρι, λίγο διαλυτικό επιτρέπει να ξεκολλήσουν τα νεκρά έντομα από τον ανεμοθώρακα.
  • Ο συσσωρευτής (μπαταρία). Οι τελευταίοι τύποι συσσωρευτών κλείνουν ερμητικά και δεν χρειάζονται συντήρηση .Για τους υπόλοιπους, πρέπει να ελέγχετε τη στάθμη κάθε στοιχείου. Εάν είναι απαραίτητο προσθέστε απεσταγμένο νερό (ώστε να καλύπτονται οι πλάκες της μπαταρίας). Εάν ένα ή περισσότερα στοιχεία ξηραίνονται συχνά, αυτό σημαίνει ότι ο συσσωρευτής βρίσκεται σε κακή κατάσταση. Εάν οι πόλοι του συσσωρευτή έχουν οξειδωθεί, τότε υπάρχει κακή επαφή. Γι' αυτό αποσυνδέστε τα καλώδια από την μπαταρία σύμφωνα με τις οδηγίες του βιβλίου κατασκευαστή, τρίψτε τους ακροδέκτες του συσσωρευτή και των καλωδίων, επαλείψτε τους με γράσο και στο τέλος συνδέσετε και πάλι τους πόλους.

β) Η στάθμη των υγρών των φρένων.

Το υγρό φρένων βρίσκεται σε κλειστό κύκλωμα και πρακτικά δεν μειώνεται ποτέ.Εάν παρατηρείτε μια αισθητή μείωση στη δεξαμενή, συμβουλευθείτε αμέσως κάποιον τεχνικό διότι η ασφάλειά σας εξαρτάται από αυτό .

γ) Η στάθμη του λαδιού του κινητήρα.

Μια ελάχιστη μείωση της στάθμης είναι φυσιολογική (όσο η ένδειξη στάθμης στο δείκτη λαδιού βρίσκεται στο σωστό ύψος δηλαδή ανάμεσα στο ανώτερο και το κατώτερο). Εάν διαπιστώσετε σημαντικότερη μείωση, συμπληρώστε με λάδι. Αν η πτώση της στάθμης παρατηρείται συχνά, απευθυνθείτε σε έναν τεχνικό.

Ο έλεγχος των ελαστικών.

α) Τα ελαστικά.

Τα ελαστικά του αυτοκινήτου παίζουν σημαντικό ρόλο στη διατήρηση της πορείας του οχήματος, επειδή είναι η μόνη επαφή ανάμεσα στο δρόμο και στο όχημά σας. Γι' αυτό η καλή κατάσταση και η σωστή πίεσή τους είναι σημαντικά.

β) Η κατασκευή των ελαστικών.

Τα περισσότερα σύγχρονα οχήματα είναι εξοπλισμένα με ελαστικά χωρίς αεροθάλαμο, γνωστά ως «tubeless». Ο δεύτερος γνωστός τύπος ελαστικών είναι αυτός με αεροθάλαμο (σαμπρέλα). Σε περίπτωση που τρυπήσει το ελαστικό, πρέπει να το επισκευάσετε ή να το αντικαταστήσετε.

Μην επισκευάζετε ποτέ ένα ελαστικό χωρίς αεροθάλαμο (tubeless) βάζοντάς του αεροθάλαμο (δηλ. σαμπρέλα), επειδή υπάρχει κίνδυνος να τρυπήσει (να κλατάρει).

γ) Οι τύποι των ελαστικών.

Στην Ευρώπη, η πλειονότητα των οχημάτων είναι εξοπλισμένη με ελαστικά με ακτινωτά λινά (radial).Τα ελαστικά με σταυρωτά λινά (bias-belted) χρησιμοποιούνται κυρίως στη Βόρεια Αμερική.

Προφυλάξεις:

  • Πρέπει πάντα να τοποθετείτε ελαστικά όμοια (ακτινωτά ή σταυρωτά) στον ίδιο άξονα .
  • Είναι προτιμότερο να τοποθετήσετε τέσσερα όμοια ελαστικά. Εάν δεν γίνει έτσι, τα ακτινωτά ελαστικά πρέπει να τοποθετηθούν πίσω.

δ) Το ανάγλυφο των ελαστικών.

Όταν αναφερόμαστε στο ανάγλυφο των ελαστικών εννοούμε τη μορφή (αυλακώσεις) του πέλματος των ελαστικών. Το ανάγλυφο ποικίλλει ανάλογα με το είδος και την εταιρεία κατασκευής των ελαστικών.Ο κύριος ρόλος αυτών των αυλακώσεων είναι να διώχνουν το νερό όταν το όχημα κινείται σε βρεγμένο οδόστρωμα. Στα λάστιχα για το χιόνι το ανάγλυφο είναι μεγαλύτερο και βαθύτερο.Όσο πιο πολύ χρησιμοποιημένο είναι ένα ελαστικό, τόσο πιο αδύναμη είναι η πρόσφυσή του στο οδόστρωμα κυρίως στη βροχή.

Το ελάχιστο επιτρεπόμενο βάθος των εγκοπών των ελαστικών (σύμφωνα με τη νομοθεσία), είναι 1,6 mm. Για τον έλεγχο του βάθους αυτού γίνονται μετρήσεις του σε τέσσερα ομοιόμορφα κατανεμημένα σημεία στην επιφάνεια του ελαστικού. Πάντως, τα σύγχρονα ελαστικά φέρουν δείκτες φθοράς που αποτελούνται από προεξοχές στο βάθος των εγκοπών τους και σας προειδοποιούν πότε αυτό το όριο κοντεύει να ξεπερασθεί. Αυτοί οι δείκτες φθοράς εντοπίζονται από τα αρχικά γράμματα TWI ή ένα βέλος στην πλευρά.Να γνωρίζετε ότι αυτό το νόμιμο όριο των 1,6 mm είναι πραγματικά και το ελάχιστο αποδεκτό για την ασφάλειά σας. Εάν το βάθος των αυλακώσεων μειωθεί περισσότερο τότε τα ελαστικά σας δεν θα είναι πια ικανά να απομακρύνουν τη μεγάλη ποσότητα νερού που απαιτείται, όταν κινείσθε με αυξημένη ταχύτητα. Οφείλετε να λαμβάνετε υπόψη σας ότι τα φθαρμένα ελαστικά, σε συνθήκες βροχής, αυξάνουν σημαντικά τον κίνδυνο, που προέρχεται από υδρολίσθηση.Για καλύτερο «κράτημα» του οχήματος στο δρόμο, σας συνιστούμε να τοποθετείτε στον ίδιο άξονα ελαστικά που έχουν διαφορά στο βάθος των εγκοπών μικρότερη από 5 mm. Στην περίπτωση που βρεθείτε σε τέτοια κατάσταση (π.χ. μετά από τρύπημα ελαστικού και ενώ ο εφεδρικός τροχός βοηθείας (ρεζέρβα) είναι καινούργιος αλλά τα υπόλοιπα ελαστικά είναι χρησιμοποιημένα περισσότερο από το 50 % της ζωής τους), να οδηγείτε με μειωμένη ταχύτητα και να επισκευάσετε τον αρχικό τροχό το ταχύτερο δυνατό.

ε) Τα πλευρικά τοιχώματα των ελαστικών.

Δεν πρέπει να οδηγείτε με ελαστικά των οποίων οι πλευρές είναι παραμορφωμένες ή σχισμένες, επειδή είναι πολύ επικίνδυνο. Κυρίως ο κίνδυνος να σκάσουν ή να ξεφουσκώσουν είναι μεγάλος.Τα πλευρικά τοιχώματα μπορούν να καταστραφούν μετά από κάποια πρόσκρουση στα πεζοδρόμια.

ζ) Η ζυγοστάθμιση και η ευθυγράμμιση των ελαστικών.

Μια άσχημη ζυγοστάθμιση ενός τροχού προκαλεί κραδασμούς στο τιμόνι από μια ορισμένη ταχύτητα και πάνω. Αυτό το φαινόμενο, εκτός του ότι είναι δυσάρεστο, μπορεί να καταστρέψει το σύστημα διευθύνσεως.Η άσχημη ευθυγράμμιση των τροχών μπορεί παράλληλα να προκαλέσει κραδασμούς στο τιμόνι. Επί πλέον το όχημα «τραβάει» προς τα αριστερά ή προς τα δεξιά και τα λάστιχα παρουσιάζουν ανόμοια φθορά.

Για τη σωστή ζυγοστάθμιση και ευθυγράμμιση πρέπει να εμπιστευθείτε ένα ειδικό συνεργείο που έχει τον απαραίτητο εξοπλισμό.

η) Η πίεση των ελαστικών.

Για κάθε είδος οχήματος και για κάθε τύπο ελαστικών ο κατασκευαστής των ελαστικών και ο σχεδιαστής του οχήματος καθορίζουν κυρίως δύο τιμές πιέσεως, για την πλήρωσή τους με αέρα:

  • Μία για τη συνήθη χρήση.
  • Μια άλλη για κυκλοφορία με πλήρες φορτίο.

Αυτές οι συστάσεις ισχύουν για κρύα ελαστικά, δηλαδή όταν τα ελαστικά έχουν κινηθεί με χαμηλή ταχύτητα και σε απόσταση μικρότερη από 5 km. Στην περίπτωση των ήδη θερμών ελαστικών, πρέπει να αυξήσετε αυτές τις πιέσεις κατά 0,3 bar περίπου. Τα πίσω ελαστικά έχουν υψηλότερη πίεση από τα μπροστινά (εκτός από εξαιρετικές περιπτώσεις για ορισμένα οχήματα).

Κάποια μείωση της πιέσεως σε ένα από τα ελαστικά (ή σε περισσότερα) χαλάει την ισορροπία του οχήματος. Παρόλα αυτά στην καθημερινή χρήση μπορεί να μην αντιληφθείτε αυτό το πρόβλημα. Για το λόγο αυτό πρέπει να ελέγχετε συχνά τα ελαστικά σας:

  • Ο οπτικός έλεγχος των τεσσάρων τροχών, πριν να επιβιβασθείτε σας επιτρέπει να εντοπίσετε τις σοβαρές ανωμαλίες.
  • Ο μηνιαίος έλεγχος της πιέσεως με ένα μανόμετρο επιτρέπει την επιβεβαίωση της σωστής τιμής της πιέσεως .

Μην ξεχνάτε επίσης να ελέγχετε τον βοηθητικό τροχό (ρεζέρβα) και να τον φουσκώνετε στην ανώτατη δυνατή πίεση. Έτσι θα μπορείτε, αν χρειασθεί, να μειώσετε την πίεσή του εάν πρόκειται να αντικαταστήσετε έναν τροχό.

Κίνδυνοι σε περιπτώσεις πιέσεως κατώτερης από εκείνη που συνιστάται .

  • Υπερβολική θέρμανση.
  • Παραμόρφωση των πλευρικών τοιχωμάτων των ελαστικών.
  • Αυξημένη κατανάλωση καυσίμων.

Κίνδυνοι σε περιπτώσεις πιέσεως ανώτερης από εκείνη που συνιστάται .

  • Μείωση της προσφύσεως.
  • Αυξημένη φθορά των αποσβεστήρων κραδασμών (αμορτισέρ) και μείωση της αποτελεσματικότητας του ελαστικού.
  • Γρήγορη φθορά του πέλματος του ελαστικού.

θ) Η αλλαγή του τροχού.>

Σε περίπτωση ρήξεως του ελαστικού (κλατάρισμα), ακινητοποιήστε γρήγορα το όχημά σας σε σταθερό έδαφος και, κυρίως, εκτός της κυκλοφορίας. Καταστήστε το όχημά σας ορατό από τους άλλους με χρήση των φώτων έκτακτης ανάγκης (αλάρμ) και με το προειδοποιητικό τρίγωνο. Δέστε το χειρόφρενο, βάλτε την 1η ταχύτητα. Αν χρησιμοποιήσετε κάποια σφήνα, τοποθετήστε την κάτω από τον τροχό, που βρίσκεται στην αντιδιαμετρική θέση από το σημείο ανυψώσεως .Αφαιρέστε το κάλυμμα της ζάντας. Ξεσφίξτε ελαφρά τα περικόχλια (παξιμάδια) του τροχού προτού σηκώσετε το όχημα. Εάν το έδαφος δεν είναι αρκετά σταθερό και υπάρχει ο κίνδυνος να λυγίσει ο γρύλος ή να καταστραφεί, τοποθετήστε κάποια σανίδα ή κάποια πλατιά πέτρα για να τον σταθεροποιήσετε καλά. Σηκώστε αρκετά ψηλά το όχημα για να μπορέσετε να βγάλετε τον υπό αντικατάσταση τροχό και να τοποθετήστε το βοηθητικό τροχό .Είναι προτιμότερο, κατά την ανύψωση, να προβλέψετε κάποια επί πλέον εκατοστά γιατί ο εφεδρικός τροχός θα καταλάβει περισσότερο χώρο από τον τροχό που θα αντικατασταθεί. Ξεβιδώστε εντελώς τα περικόχλια και τραβήξτε τον τροχό. Τοποθετήστε τον εφεδρικό τροχό, ξαναβάλετε τα περικόχλια και σφίξτε τα, σταυρωτά, στρίβοντάς τα προοδευτικά με το ειδικό κλειδί (σταυρός). Κατεβάστε το όχημα. Σφίξτε καλά τα περικόχλια του τροχού και τοποθετήστε το κάλυμμα του σώτρου (ζάντας). Μην ξεχάσετε να επισκευάσετε γρήγορα τον φθαρμένο τροχό. Να γνωρίζετε ότι σε ορισμένους τύπους οχημάτων υπάρχουν εφεδρικοί τροχοί που σας επιτρέπουν να κατευθυνθείτε μόνο μέχρι το κοντινότερο συνεργείο, με μέτρια ταχύτητα. Ενημερωθείτε σχετικά από το βιβλίο του κατασκευαστή του οχήματός σας.

Επισήμανση: συνιστάται η αντικατάσταση των ελαστικών κάθε 4-5 χρόνια ή κάθε 40-50.000 km.

Ο φωτισμός και οι ασφάλειες.

α) Ο φωτισμός.

Κάθε λαμπτήρας φθείρεται με τον καιρό, και ανά πάσα στιγμή μπορεί να καεί.Είναι σχετικά εύκολο να εντοπίζετε, κατά την ώρα της οδηγήσεως, κάποια δυσλειτουργία των δεικτών κατευθύνσεως (φλας) ή κάποιου προβολέα (φώτα διασταυρώσεως ή πορείας), ενώ για τα υπόλοιπα φώτα ο εντοπισμός της δυσλειτουργίας είναι δύσκολος. Γι' αυτό πρέπει να τα ελέγχετε με το όχημά σας σε στάση. Εάν είσθε μόνος, αρκεί να ανάψετε διαδοχικά τα διάφορα φώτα του οχήματός σας και να κάνετε τον γύρο του.Για τα φώτα της πεδήσεως (στάσεως), τοποθετήστε το πίσω μέρος του αυτοκινήτου σας αντικριστά σε κάποια επιφάνεια που έχει την δυνατότητα να αντανακλά (π.χ. κάποιον τοίχο) και πατήστε το φρένο. Γυρνώντας το κεφάλι ή με τη βοήθεια των καθρεπτών μπορείτε να δείτε την κόκκινη αντανάκλαση των φώτων (σχ. 16.20).Εάν πρέπει να αντικαταστήσετε έναν λαμπτήρα, ανατρέξτε στις οδηγίες του βιβλίου του οχήματός σας. Όλα περιγράφονται σε αυτό, δηλαδή πώς να τον αντικαταστήσετε, το είδος του λαμπτήρα που θα χρησιμοποιήσετε κλπ.Σε περίπτωση ελέγχου από την τροχαία, εάν έχετε έναν λαμπτήρα που δεν λειτουργεί, υπάρχει κίνδυνος προστίμου. Γι' αυτό καλόν είναι να έχετε πάντα μαζί σας ένα κουτί γεμάτο με εφεδρικούς λαμπτήρες.Για να είσθε αποτελεσματικοί χωρίς να ενοχλείτε τους υπόλοιπους χρήστες, οι προβολείς πορείας πρέπει να είναι ρυθμισμένοι σωστά. Εμπιστευθείτε αυτό το έργο σε έναν ειδικό που έχει τα κατάλληλα εργαλεία.Υπάρχει όμως και ρύθμιση που μπορείτε να πραγματοποιήσετε εσείς οι ίδιοι. Τα περισσότερα οχήματα είναι εξοπλισμένα με ένα χειροκίνητο ή ηλεκτρικό σύστημα που ρυθμίζει το ύψος της δέσμης των φώτων ανάλογα με το φορτίο του οχήματος. Ο έλεγχος αυτής της διατάξεως και τα επίπεδα που πρέπει να υιοθετήσετε καθορίζονται από τις οδηγίες του βιβλίου του οχήματός σας.

β) Οι ασφάλειες.

Τα φώτα και τα ηλεκτρικά εξαρτήματα (υαλοκαθαριστήρες, εξαερισμός, αντιθαμβωτικό μηχάνημα κλπ.) προστατεύονται από ένα τυχαίο βραχυκύκλωμα με ασφάλειες, ομαδοποιημένες σε ένα κιβώτιο τοποθετημένο κάτω από τον πίνακα ελέγχου (ταμπλό) ή στο χώρο του κινητήρα (κάτω από το καπό).Σε περίπτωση βλάβης ενός συνόλου φώτων ή κάποιου εξαρτήματος, αναζητήστε πρώτα την αιτία της ελέγχοντας την αντίστοιχη ασφάλεια.Η θέση, ο κατάλογος και η ένταση κάθε ασφάλειας αναφέρονται στο βιβλίο του οχήματος. Να έχετε πάντα κάποιες εφεδρικές ασφάλειες μαζί σας.